Siliconen speelgoed: waarom het geschikt is voor je kind (en waar je op let)

Siliconen speelgoed is zacht, flexibel, makkelijk schoon te maken en gaat lang mee. Goede siliconen bevatten geen BPA of ftalaten, waardoor het een populaire keuze is voor baby’s en peuters die alles in hun mond stoppen. Er zijn ook aandachtspunten: de kwaliteit verschilt per fabrikant, het materiaal trekt stof en pluisjes aan en het is niet onverwoestbaar.

Wat is siliconen speelgoed precies?

Siliconen is een rubberachtig, flexibel materiaal dat je kent van bakvormen, spatels en spenen. Het blijft stabiel bij hoge en lage temperaturen en is niet poreus: vocht en vuil trekken er niet in. Voor kinderproducten wordt meestal voedselveilige siliconen gebruikt, vaak aangeduid als food grade. Een deel van de fabrikanten gebruikt platinum-uitgeharde siliconen, een productiemethode die bekendstaat om een zuiver eindresultaat zonder bijproducten.

Je vindt siliconen in bijtringen, stapelspeelgoed, badspeeltjes, sensorische ballen en steeds vaker in rollenspelspeelgoed zoals pannetjes en servies.

Wat zijn de voordelen van siliconen speelgoed?

Vrij van schadelijke stoffen

Goede, voedselveilige siliconen bevatten geen BPA, ftalaten of lood. Dat is belangrijk voor speelgoed dat veel in de mond komt. Het materiaal is hetzelfde type als de bakvormen en spatels die je in de keuken gebruikt.

Vriendelijk voor de huid

Siliconen staat bekend als een materiaal dat weinig allergische reacties geeft. Dat maakt het een prettige keuze voor kinderen met een gevoelige huid. Heeft je kind een bekende allergie of huidaandoening, overleg dan bij twijfel met de huisarts.

Zacht en prettig om vast te pakken

De zachte, licht verende textuur is aangenaam voor kleine handjes en mondjes. Er zijn geen harde randen, dus als een speeltje op de grond of tegen een hoofdje valt, is het risico op een bult kleiner dan bij hard materiaal. Het meegeven en terugveren is voor jonge kinderen ook een interessante tastervaring. Meer daarover lees je in sensorisch babyspeelgoed.

Fijn bij doorkomende tandjes

Baby’s die tandjes krijgen, kauwen graag op iets stevigs maar zachts. Een siliconen bijtspeeltje geeft tegendruk op het tandvlees, wat veel baby’s prettig vinden. Sommige ouders leggen het even in de koelkast (niet in de vriezer) voor een verkoelend effect.

Makkelijk schoon te maken

Omdat siliconen niet poreus is, krijg je het goed schoon met warm water en een mild afwasmiddel. Veel siliconen speelgoed kan ook in de vaatwasser of even in kokend water. Kijk altijd naar het advies van de fabrikant. Dat scheelt tijd en is fijn voor speelgoed dat vaak in de mond gaat.

Flexibel en duurzaam

Siliconen kan buigen, draaien en tegen een stootje zonder te barsten of te versplinteren. Het verkleurt weinig en blijft lang mooi. Speelgoed dat jaren meegaat en door broertjes of zusjes kan worden hergebruikt, is beter voor je portemonnee en betekent minder afval.

Geen chemische geur

Goede siliconen ruiken neutraal. Een penetrante chemische lucht bij het uitpakken kan juist wijzen op mindere kwaliteit.

Wat zijn de nadelen en aandachtspunten?

Siliconen is een fijn materiaal, maar niet perfect. Eerlijk is eerlijk:

• Kwaliteit verschilt. “Siliconen” zegt niet alles. Er bestaat ook goedkope siliconen met vulstoffen. Kies voor voedselveilige siliconen van een fabrikant die duidelijk is over het materiaal en waarvan het speelgoed voldoet aan de Europese speelgoednormen (CE-markering, EN 71).
• Trekt stof en pluisjes aan. Siliconen is licht statisch. Een speeltje dat op het kleed of in de zandbak valt, zit snel vol pluisjes of zand. Even afspoelen lost het op, maar het is iets om rekening mee te houden.
• Niet onverwoestbaar. Siliconen breekt niet zoals hard plastic, maar kan wel scheuren of ingesneden raken door scherpe voorwerpen of door een kind met stevige tandjes dat er lang op kauwt. Controleer speelgoed regelmatig en gooi beschadigde exemplaren weg, zodat er geen stukjes los kunnen komen.
• Kan geur of verkleuring opnemen. Bij contact met sterk gekleurd of geurend eten of zonnebrand kan siliconen soms een vleugje kleur of geur overhouden. Meestal verdwijnt dat na een paar wasbeurten.
• Lastig te recyclen. Siliconen gaat lang mee, maar kan aan het einde van zijn leven meestal niet bij het gewone plasticafval.
• Vaak duurder. Siliconen speelgoed kost doorgaans meer dan vergelijkbaar plastic speelgoed. Of dat de moeite waard is, lees je in siliconen rollenspelspeelgoed: duurder, maar beter?

Hoe herken je goed siliconen speelgoed?

Let op	Waarom
Voedselveilig (food grade) vermeld	Geschikt voor contact met mond en voedsel
CE-markering en leeftijdsaanduiding	Voldoet aan de Europese speelgoedregels
Geen sterke chemische geur	Kan wijzen op mindere kwaliteit
Eén stuk, zonder losse onderdelen	Geen verstikkingsgevaar en makkelijker schoon
Duidelijke wasinstructies	Je weet of het in de vaatwasser of kokend water kan

Een vaak genoemde huis-tuin-en-keukentest is het speeltje stevig te draaien of te knijpen. Wordt het materiaal op die plek wit, dan kan dat wijzen op vulstoffen. Het is geen officiële test, maar wel een aanwijzing.

Hoe maak je siliconen speelgoed schoon?

1. Spoel het speelgoed na gebruik af met warm water.
2. Was het regelmatig met een mild afwasmiddel en een zacht sponsje.
3. Kan het volgens de fabrikant in de vaatwasser, leg het dan in het bovenste rek.
4. Laat het goed drogen voordat je het opbergt.
5. Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen en schuursponsjes; die kunnen het oppervlak beschadigen.

Wordt siliconen badspeelgoed gebruikt, let dan extra op een goede droogroutine. Meer daarover in ons artikel over veilig en schimmelvrij badspeelgoed.

Voor welke leeftijd is siliconen speelgoed geschikt?

Siliconen speelgoed is er voor elke leeftijd. Voor baby’s zijn bijtringen, zachte blokken en grijpspeeltjes populair. Dreumesen en peuters spelen graag met stapelspeelgoed, badspeelgoed en sensorische ballen. Voor peuters en kleuters is siliconen servies of keukengerei voor rollenspel een leuke optie. Volg altijd de leeftijdsaanduiding van het product en houd toezicht bij jonge kinderen.

Speelgoed uit dit artikel

• kookset van siliconen
• theeservies speelgoed

Veelgestelde vragen

Is siliconen speelgoed veilig voor baby’s?

Voedselveilige siliconen die voldoen aan de Europese speelgoednormen worden als veilig beschouwd voor baby’s. Het materiaal bevat geen BPA of ftalaten en is zacht voor mond en tandvlees. Houd wel toezicht en controleer het speelgoed regelmatig op scheurtjes of bijtsporen.

Wat is het verschil tussen siliconen en plastic speelgoed?

Siliconen is zachter, flexibeler en niet poreus, en het verdraagt hoge temperaturen. Hard plastic is lichter en goedkoper, maar kan krassen krijgen of breken, waardoor scherpe randjes ontstaan. Siliconen is doorgaans duurder, maar gaat vaak langer mee.

Waarom trekt siliconen speelgoed zoveel stof aan?

Siliconen is licht statisch en heeft een iets plakkerig oppervlak, waardoor stof, haren en pluisjes er makkelijk aan blijven hangen. Even afspoelen met water is meestal genoeg. Bewaar het speelgoed in een mand of bak om het schoner te houden.

Kan siliconen speelgoed in de vaatwasser?

Veel siliconen speelgoed is vaatwasserbestendig, maar dat geldt niet voor alles. Kijk naar de instructies van de fabrikant. Leg het bij voorkeur in het bovenste rek, uit de buurt van het verwarmingselement.

Wat betekent food grade of platinum siliconen?

Food grade betekent dat de siliconen geschikt zijn voor contact met voedsel. Platinum siliconen zijn uitgehard met platina als katalysator, een methode die bekendstaat om een zuiver resultaat. Beide termen zeggen iets over het materiaal; kijk daarnaast altijd of het speelgoed voldoet aan de Europese speelgoednormen.